Dziecko pod biurkiem - Reportaż. 6 zdjęć czarno-białych. Wydruki (47x70 cm)

Reportaż. Bohaterkami moich prac są kobiety - matki, które chcąc połączyć macierzyństwo z realizacją zawodową, tak organizują sobie prace, by ze swoimi kilkumiesięcznymi pociechami móc się spełniać zawodowo.

Widoczki: Obcy we mnie - Instalacja. 6 fotografii – wydruki wbudowane w kominy

Macierzyństwo? Nieustanne szukanie swojej tożsamości. Tożsamości nieciągłej, przerwanej, podzielonej, od nowa nazwanej, nie do końca przerobionych doświadczeń granicznych porodu - uczucia podwójności, strachu przed utratą kontroli nad własnym ciałem. “Widoczki” to próba zmierzenia się z tymi doświadczeniami. Robiąc te fotografie zostawiałam na chwilę na górze swój dzisiejszy świat i schodziłam do podziemi – do mojej piwnicznej pracowni. Obrazy wyłaniały się z ciemności, ale zabierałam je stamtąd i dopiero na górze nadawałam im formę. Już sam ten akt był próbą scalenia tego co podzielone.

„Widoczki” tak nazywałyśmy w dzieciństwie śliczne obrazki z kwiatów i wstążek za szybką zakopywane pod ziemią, chowane, by po jakimś czasie odnaleźć je w tym samym miejscu, odsłonić ziemię i podziwiać.

Splamione - Instalacja. 6 fotografii – wydruki na pieluchach rozwieszonych na sznurku

Dziecko-niewinna istota, zasługuje na bezgraniczna bezwarunkową miłość, to dar, który nie każdy otrzyma. Matka winna przyjąć ból porodu z pokorą i oddać się całkowicie nowej roli. Znaleźć w macierzyństwie wyłącznie radość. Nie ma miejsca na egoizm. Splamione są moje myśli…

Mila i ja - Grafika. Wydruk (80x110 cm)

Opowieść o sobie i córce, praca wykonana dla Fubon Art Foundation w Taipei jest w pewnym sensie kontynuacją „Projektu: Człowiek”.

Pół biurka/Pół łóżka/Kawałek wanny - Fotografia. 3 wydruki (80x100 cm)

W pracy nawiązuję do tezy Virginii Woolf postawiona przed ponad 100 laty, mówiącej o tym, że aby kobiety mogły realizować się jako pisarki wystarczyłaby pensja w wysokości 500 funtów rocznie i własny pokój. Okazuje się, że na zadane przeze mnie wyemancypowanym kobietom (artystkom, intelektualistkom) pytanie, gdzie jest twoje miejsce w domu, wiele kobiet miało trudności ze wskazaniem miejsca i zazwyczaj po dłuższym zastanowieniu pokazywały "kąciki", które jakoś sobie w tej wspólnej przestrzeni rodzinnej wygospodarowały. Możliwość posiadania własnego pokoju nie jest już w takim stopniu jak 100 lat temu ograniczana przez czynniki zewnętrzne (zwyczaje, stereotypy kulturowe, przepisy prawne), a jednak takie ograniczenie istnieje w intymnym, wewnętrznym, myśleniu o sobie i swoim miejscu w rzeczywistości. Wydaje się więc, że o ile zmiany pozycji kobiety w strukturze społecznej są niepodważalne, to w rzeczywistości psychicznej, wewnętrznej tracą na wyrazistości. Budujący może być tylko fakt, że pół biurka już mamy.

Przypadkowa przyjemność: Pranie - Fotoinstalacja. 15 wydruków (50x68 cm)

Być jak najbliżej zwykłego życia. Obserwować je, zapisywać, niekiedy przetwarzać. Dostrzegać sens, a czasem piękno w banalnie prozaicznej codzienności. Wśród ustalonych reguł zwykłego dnia, odnajdywać nowe ścieżki. Patrzeć na świat z wrażliwością „pierwszego razu.

Galeria - Instalacja. Pudło ze styroduru, 6 fotografii, latarka, lusterko

Rozmiar galerii jest grą z dzieciństwem, z tym, że jest z nas jeszcze coś z dziecka. pozwala spojrzeć z perspektywy dziecka i w pewnym sensie przedstawia dziecko jako osobę w tym momencie uprzywilejowaną. Do galerii wchodzi na czworakach (dzieci wchodzą normalnie, ale dorosły musi się "poniżyć"). W środku znajdują się zdjęcia przedstawiające kobiety dojrzałe wystylizowane na ulubione postaci z bajek. Każda z nich jest matką, każda z nich oczywiście nie została ani Śnieżką ani Gerdą, ani Syrenką, ale marzenia się dalej kołaczą, chociaż rozdźwięk coraz większy…

Rakiety - Fotoinstalacja. Wydruki, rama

Mierzenie świata miarą własnych zmysłów daje ograniczone możliwości poznania. Wszechświat opisujemy własnym wewnętrznym „porządkiem” wytworzonym w toku ewolucji na potrzeby przetrwania w tych zdumiewających okolicznościach, w których żyjemy. Dziś przy pomocy teleskopu możemy obserwować nieskończone miliardy gwiazd i dzięki nauce poznawać niewyobrażalne wielkości, ilości i dystanse. Nowe odkrycia stale poszerzają wiedzę na temat Wszechświata, a jednocześnie nasze empiryczne, codzienne doświadczenie wciąż pokazuje nam płaską ziemię, horyzont i niebo. Dobowy obrót Ziemi frunącej we Wszechświecie jest dla nas po prostu „dniem”. Rozpięci pomiędzy tymi dwoma wizjami codzienności próbujemy rozwikłać egzystencjalną zagadkę.. Historyczny brak wiedzy astronomicznej kształtował obraz świata na podstawie doświadczenia, a trudne do wytłumaczenia zjawiska traktowano jako wyraz różnie interpretowanej, ale obecnej we wszystkich kulturach- magicznej interwencji „ z zewnątrz”. W Polsce, na gruncie poszukiwań egzystencjalnych rozwinęła się religia chrześcijańska, przyjęta przez Mieszka I w 966 roku. Adaptacja nowej religii była stosunkowo długim, ale w sprzyjających okolicznościach państwowotwórczych bardzo skutecznym procesem. Obecnie Polska nadal deklaruje się jako kraj katolicki, a lekcje religii są wykładane w państwowych szkołach. Praca obrazuje trudną sytuacje dzieci we współczesnym świecie, których poglądy kształtowane są w niejednoznacznych warunkach: tradycyjnych wartości przekazywanych w szkołach konfrontowanych z kulturowymi przemianami i coraz większą wiedzą o Wszechświecie.

Ikonostas: Miasto - Olej na płótnie. Kompozycja 13 obrazów 185/185 cm

Autorka, gdy została matką musiała “zejść na kolana”, by nadążyć za dziećmi. W tej pozycji też malowała. Odkryła, że to co tworzy przypomina malowane na kolanach prawosławne ikony. Zbudowany według kanonicznych reguł, ikonostas jest szczególnego rodzaju: nie święty, a świecki. Ikonostas Miasto. Przez kilka sezonów malowałam na ulicach Krakowa. Na początku wychodziłam rano, tak żeby ludzi było jak najmniej. Później spotkania towarzyszące malowaniu potraktowałam jako część projektu, zapisując niektóre rozmowy, imiona spotkanych osób czy numery telefonów z tyłu obrazu. Okna piwniczne z ulicy Sebastiana, studzienki z chodników na Kazimierzu, żółte tablice zaworów gazowych z ulic Salwatora, kratki, ogrodzenia, wyłączniki prądu - każdy element, który pojawia się na obrazie, ma własny adres w mieście i konkretne przeznaczenie. Cecylia wyjmuje go z kontekstu, bierze w nawias jego praktyczną funkcję - i nadaje mu autonomię. Przedmioty przypominają tajemne alchemiczne znaki, jakiś nieodszyfrowany kod, symbole o nieznanym znaczeniu. Żeby przenieść je w duchową przestrzeń, układałam je na wzór ikon w poliptyki. Tak powstał tytułowy ikonostas – wieloelementowy portret miasta…

Katarzyna i Nika - Książka-instalacja w 10 odsłonach

Czarna skrzynka rejestruje w samolocie przebieg lotu. W Czarnych skrzynkach Małgorzata „Malwina” Niespodziewana umieściła sceny z życia Katarzyny Kobro, które udało się zrekonstruować na podstawie zachowanych fotografii. Na projekt składają się wykonane w technice linorytu rozkładówki, wzorowane na trójwymiarowych rozkładanych książeczkach dla dzieci, tzw. pop-up books. Mają w sobie coś w wycinanek, a te bardziej zawansowane technicznie, to niemal inżynieryjne cacka. Są polem eksperymentów nad ruchem i głębią, sytuują się gdzieś na pograniczu grafiki i rzeźby, Odwołanie do świata dziecka, a zarazem momentu, w którym dziecko dostaje od rodziców do ręki ksiażkę, by w niej znaleźć opowieści, które pomogą zrozumieć mu rzeczywistość wokoło, jest o tyle istotne, że artystka odnosi się do wspomnień z dzieciństwa córki Kobro – Niki Strzemińskiej. Są to kluczowe epizody głośnej książki Niki Strzeminskiej Sztuka, miłość i nienawiść, poświęconej rodzicom. Tym, co Malwinę interesuje nie są prekursorskie pod wieloma względami teorie Kobro dotyczące rzeźby, ale właśnie biografia artystki: wątki związane z ciałem, choroba (Kobro zmarła na raka narządów rodnych) i tożsamością – zarówno kobiety, jak i narodowa. Wgłębiając się w biografię artystki, Malwina przypomina zamęt, który w życiu Kobro wywołały historyczne wydarzenia.

Więc teraz serca mam dwa - 5 grafik. Tusz na papierze

Projekt " Wiec teraz…" powstał pod wpływem ważnego życiowego wyboru, jakim była decyzja o urodzeniu dziecka w perspektywie samotnego macierzyństwa . Te kilka tygodni to okres wahań, czas osnuty wokół wyobrażeń i fantazji o dziecku, jego stopniu podobieństwa do rodziców, rodzaju płci. Pomimo presji najbliższych decyduję się pożegnać z autonomią i dać mu życie.

Medytacja nad dobrą samotnością - Fotografia. 8 wydruków (30x40 cm)

Opowieść o samotności - nie smutnej, pełnej żalu czy rozpaczy - ale o chwili, kiedy kobieta jest wreszcie sama ze sobą. Po całym dniu pełnym różnych zawodowych, rodzinnych itp obowiązków, ma czas dla siebie, swoich myśli, ulubionych czynności (tv, książka, czasopismo, karty tarota, albo "zwyczajne nic nie robienie"- takie bycie z sobą w swojej samotni), a wszystko to na chwilę przed.... Owo "przed" może dotyczyć wszystkiego.... Może przyjście ukochanego, może zasłużony odpoczynek w swojej sypialni, a może.... kto wie co los przyniesie... Medytacja nad dobrą samotnością.... chyba tak to rozumiem. Taki też tytuł ma ten zestaw.

Bez tytułu - Tempera żółtkowa na płótnie. 6 obrazów

Obrazy te są, tak jak wcześniejsze prace artystki, bardzo osobiste, autotematyczne, obrazujące to, co dzieje się w jej życiu. To prace o kobiecie. Artystka pokazuje siebie w intymnych, codziennych domowych sytuacjach. Zamiast wcześniejszych erotycznych autoportretów przedstawia siebie z dziećmi. Jest matką i matkę maluje.

Kariotyp - Instalacja. 5 lamp stojących, fotografie

W hołdzie kobiecie, która tak bardzo chce mieć dziecko...ale nie może... sprawy genetyczne przerastają wszystko... Opowieść- trochę nihilistyczna - powstała w czasach dziwnie szczerzących się do każdego i ze wszystkiego, czasach ludzi oczekujących szczęśliwości, odrzucających cierpienie, winogrona wyrazem boskości, zarazem pokusą, czas sprzeczności, trudnych wyborów, odkrywania wymiarów kobiecości. Po prostu degustacja istnienia. Wielowymiarowe doświadczanie.

Pół na pół - Instalacja. Wydruki cyfrowe, odlewy gipsowe, wideo

Woody Allen parodiując Joannę D’Arc w jednym ze swoich filmów (”Wojna i pokój”) wkłada w usta Diane Keaton wyznanie: Diane Keaton: „Można by powiedzieć, że jestem pół-świętą, pół-dziwką” Woody Allen odpowiada : „Zdecydowanie wolę tę drugą połowę”. Zwykło się traktować kobietę-matkę (zwłaszcza w okresie prenatalnym) jako istotę niepokalaną, aseksualną. Erotyzm kobiety schodzi na drugi plan i ustępuje miejsca biologii, aspektom rozrodczości, medycznym uwarunkowaniom. Wizerunek matki uległ jednak w ostatnim okresie przeobrażeniom – podkreślanie ciąży wyzywającymi ubraniami, epatowanie seksualnością celebrytek w błogosławionym stanie, cały ten cyrk przebieranek i mistyfikacji. Obecnie stawia się przed kobietą wymagania bycia ponętną na każdym etapie życia – nawet 60-latka może być obiektem pożądania. Erotyzm i przyciąganie uwagi stały się wymogami współczesności – nie ma miejsca na opuchnięte nogi, zmarszczki, czy zły dzień. Massmedia bezlitośnie wykorzystują niedomagania cielesne. Trudne czasy dla kobiet w powyciąganych dresach, które chcą wyłączyć się z seksualnego obiegu. Dualizm kobiecego wizerunku, z jednej strony dającego życie, niepokalanego, niemalże świętego, z drugiej zaś strony ciało kobiety - wyzywające, pełne powabu, kuszące i seksualne, stał się rdzeniem mojego projektu. Temat wystawy skłonił mnie do żartu z bardzo poważnych zagadnień macierzyństwa.

Intymność w obrazach Urbanek-Kękuś ujawniona zostaje poprzez specyficznie zaprezentowany świat rzeczy. Na zwyczajne rzeczy, którymi jesteśmy otoczeni, których używamy, i w które się ubieramy nie zwracamy zwykle większej uwagi. Świat domu, codzienności, krzątactwa, opieki nad dzieckiem, świat rzeczy - to światy przypisane tradycyjne kobietom. Sposób na poradzenie sobie z tym problemem znalazła Klaudia Urbanek-Kękuś, ukazując w swych obrazach właśnie ten świat codziennej krzątaniny, świat rzeczy, który wydaje się tak bardzo odległy od tego wszystkiego, co kojarzymy ze sztuką (choć w tym świecie również powstaje specyficzna odmiana sztuki, są nią widoczne na jednym z obrazów dziecięce malunki). Artystka dowartościowuje przestrzeń codzienności, sferę domowej opieki nad dzieckiem, ale zarazem dokonuje przewartościowania samej sztuki (czy raczej tego, co kojarzy się z tematami malarskimi a co uchodzi za niemalarskie i nieprzedstawiające). I to jest chyba w jej obrazach najbardziej niezwykłe, że każe ona przyjrzeć się tym przedmiotom, które funkcjonują jako niemal niewidzialne, poprzez ich monumentalizację każe zastanowić się nad ich znaczeniami i ich historią. Tym samym, dopuszcza ona widzów do swego intymnego świata - świata codziennego bytowania młodej matki, a zarazem artystki. (Izabela Kowalczyk, Artmix nr25/15).

Zmienny mikroklimat: Piana - Instalacja, wideo

Miasto wyłoniło się z fluktuacji piany. Pojawiające się i znikające przestrzenie, pulsujące bąble, niewidoczne błędy i niezwykle rzadkie zdarzenia, sprawiają, że system miejskich relacji podlega nieustannej zmianie i adaptacji. Złożoność i nieprzewidywalność jest istotą przestrzeni miasta, codzienności i sztuki. Projekty architektoniczne powstałe pod silnym wpływem doświadczenia macierzyństwa. Instalacja: film 22sek (fragment "Warszawa jako struktura emergentna" dla Fundacji Bęc Zmiana, 2009), generator baniek mydlanych.

Magda Franczak od kilku lat tworzy projekt artystyczny "Sekrety/Widoczki". Prowadzi na całym świecie warsztaty, których uczestniczki i uczestnicy dokonują własnego, często oczyszczającego rytuału zakopywania sekretu. Projekt ten nawiązuje do zabawy dziewczynek - zakopywania w ziemi pod szkłem swoich sekretów/widoczków - miniaturowych obrazków (z kwiatów, wstążek, kolorowych tabletek). We Wrocławiu 29 kwietnia w trakcie otwarcia wystawy Sztuka Matek, Magda Franczak poprowadziła w ramach swojego projektu warsztat "Sekrety matek".